24/08/2018

Bądź online lub przepadniesz: uzależnienie od ciągłego dostępu do internetu

Projekt specjalny

Kluczowe wnioski

  • Dla 22% osób dostęp do internetu jest niezbędny. Potrzeba bycia online jest ogromna – 1 na 5 osób czuje się nago, gdy nie ma ze sobą swojego urządzenia, a prawie 1 na 4 twierdzi, że wolałaby zostać przyłapana nago w miejscu publicznym, niż nie mieć ze sobą swojego urządzenia z dostępem do Sieci.
  • Z tego powodu ludzie noszą swoje urządzenia ze sobą w różne miejsca i mają je w rozmaitych sytuacjach – podczas snu, jedzenia, w toalecie itp. – 1 na 10 osób ma przy sobie swoje urządzenie non stop.
  • Jednak ta duża chęć dostępu do telefonu ma rozsądne uzasadnienie — służy utrzymywaniu kontaktu z bliskimi. Ludzie obawiają się, że jeśli nie będą dostępni, ich najbliżsi będą się martwić (51%) albo że nie będą mogli pomóc, gdy zajdzie taka potrzeba (45%).
  • Ludzie często są gotowi działać ryzykownie i zrezygnować z własnego bezpieczeństwa na rzecz pozostania online – 26% patrzy na ekran swojego telefonu podczas przechodzenia przez ulicę, a 21% podczas poruszania się w nieznanym lub niebezpiecznym terenie.
  • Utrata urządzenia to jedno z najbardziej stresujących wydarzeń — 90% ankietowanych przyznało, że czułoby duży stres, gdyby ich urządzenie zostało zgubione lub skradzione. Dla porównania, 88% czułoby stres na takim poziomie, jak podczas spóźnienia się na pociąg lub samolot, (88%) czułoby się jak podczas uczestniczenia w niegroźnym incydencie samochodowym, a 80% jak podczas choroby (80%).
  • Jednak mimo przywiązywania dużego znaczenia do „bycia pod telefonem” zbyt wiele osób traktuje swoją dostępność jako pewnik. Na przykład 18% osób nie robi nic, aby ich urządzenie działało i miało dostęp do internetu, tylko 34% kontroluje poziom baterii, a zaledwie 22% regularnie sprawdza kondycję urządzenia.
  • Wobec tego nie jest zaskoczeniem, że 9 na 10 ankietowanych doświadczyło problemów ze swoim urządzeniem – np. bateria wyczerpała się i nie było możliwości jej ponownego naładowania (76%), urządzenie przestało działać z powodów technicznych (40%) lub zostało gdzieś pozostawione (37%). W efekcie ludzie narazili na zagrożenie swoją prywatność i życie osobiste.

Świat, którym rządzi dostęp do internetu

Urządzenia kosztują dużo, rzadko działają dłużej niż kilka lat i zabierają nam mnóstwo czasu – ale nie potrafimy żyć bez dostępności, jaką nam zapewniają. Od robienia zdjęć i udostępniania ich po pomoc w nawigacji czy kontaktowanie się z bliskimi — świat cyfrowy odgrywa kluczową rolę w naszym codziennym życiu.

Jeśli chodzi o internet, w ostatnich latach nasz styl życia znacząco ewoluował: korzystamy z niego podczas wielu aktywności i w różnych sytuacjach. Widać to w naszym badaniu: 69% osób zawsze ma ze sobą swój smartfon, gdy wychodzi z domu (nawet na krótko), a 1 osoba na 10 ma ze sobą swoje urządzenie przez cały czas, na przykład podczas jedzenia, snu, a nawet korzystania z toalety.

Biorąc pod uwagę tę chęć pozostania w kontakcie, należy zastosować odpowiednie środki bezpieczeństwa. Brak możliwości kontaktu jest teraz gorszy niż wiele innych nieprzyjemnych sytuacji. Tak wynika z nowego badania Kaspersky Lab, w którym zapytano 11 250 posiadaczy urządzeń mobilnych, w wieku 18-60 lat, w 15 krajach, o znaczenie dostępu do internetu, a także problemy, których doświadczyli zarówno w wyniku bycia online, jak i offline.

W niniejszym raporcie nie są ujęte wszystkie wyniki badania. Więcej informacji można uzyskać, pisząc na adres  prhq@kaspersky.com.

Dostęp do internetu to niezbędny element mojego życia

Zanim zaczniesz czytać dalej, przypomnij sobie, czy rodzice lub dziadkowie kiedykolwiek opowiadali Ci, jak to było dorastać w świecie bez urządzeń z dostępem do internetu. Dla wielu z nas trudno sobie to wyobrazić; świat cyfrowy bardzo zintegrował się z naszym życiem codziennym. Niemal jedna trzecia (32%) naszych ankietowanych stwierdziła, że nie pamięta, jak wyglądało życie, gdy nie mieliśmy takich możliwości kontaktu.

Brak możliwości nieustannego dostępu do najnowszych wiadomości z całego świata na Twitterze, oglądania najnowszych filmów w serwisie YouTube czy szybkiego wyszukania czegoś w Google wydaje się niepojęte dla milionów osób dorastających w dobie internetu.

Łączność to obecnie kluczowy element naszej egzystencji. Dla ponad co piątego (22%) ankietowanego pozostawanie w kontakcie jest tak ważne, jak łatwy dostęp do jedzenia, wody czy schronienia. Co więcej, 43% osób twierdzi, że sprawdzanie swojego urządzenia to pierwsza czynność, jaką wykonują po przebudzeniu się, a 1 na 5 osób  mówi, że czuje się „nago” bez swojego urządzenia. Pokazuje to, jak chętnie ludzie korzystają z internetu.

Temat ten został zbadany głębiej przez Kaspersky Lab w przeprowadzonym niedawno eksperymencie, w którym nagi ochotnik miał za zadanie zlokalizować swoje ubrania w obcym mieście bez telefonu, a więc i bez wszystkich korzyści, jakie oferuje to urządzenie. Jak pokazuje badanie i przytoczony eksperyment społeczny, poruszając się bez urządzenia połączonego z internetem, człowiek czuje się tak, jakby był nagi.

W takiej sytuacji utrata smartfonu lub tabletu może przysporzyć wiele nerwów. 90% ankietowanych przyznało, że czułoby stres, gdyby ich urządzenie zostało skradzione lub zgubione, a połowa (52%) przyznała, że byłaby bardzo zestresowana lub nie może sobie nawet wyobrazić, jak stresująca mogłaby być ta sytuacja. Mniej osób czułoby taki stres, jaki odczuwa się w przypadku spóźnienia się na pociąg lub samolot (88%), uczestnictwa w niegroźnej kolizji (88%) czy choroby (80%).

Myśl, że nie można połączyć się z internetem, wywołuje taki lęk, że niemal co czwarta (23%) osoba wolałaby zostać przyłapana nago w miejscu publicznym niż nie mieć ze sobą urządzenia z dostępem do internetu. Ponadto ludzie łatwiej znieśliby następujące sytuacje: utknęliby podczas deszczu bez okrycia wierzchniego lub parasola (46%), nie mieliby ze sobą pieniędzy (34%) czy ciepłych ubrań, gdy jest zimno (31%). Przyznaj: brzmi niedorzecznie, ale coś w tym jest?

Efektem tej potrzeby bycia w kontakcie jest fakt, że ludzie są gotowi ryzykować, a nawet narażać swoje bezpieczeństwo. Na przykład 43% osób chętnie skorzystałoby z dowolnej dostępnej sieci Wi-Fi, aby być online, a 26% patrzy na ekran podczas przechodzenia przez ulicę.

Kolejne 21% patrzy na telefon podczas poruszania się w nieznanym lub niebezpiecznym terenie, 21% skorzystało ze swojego urządzenia w sytuacji, gdy istniało zagrożenie jego fizycznego uszkodzenia (np. w pobliżu wody lub na znacznej wysokości), a 13% zostawiło urządzenie bez nadzoru w miejscu publicznym, aby je naładować.

Statystyki te pokazują, że wielu z nas nie znosi życia bez smartfona, tabletu czy komputera, a duża potrzeba natychmiastowego dostępu do internetu podkreśla, w jak wielu sytuacjach nasza dostępność odgrywa kluczową rolę. Wyniki badania zwracają uwagę zwłaszcza na trzy z nich.

Dzięki internetowi mam kontakt z najbliższymi…

Możliwość śledzenia tego, co się dzieje w dalszych zakątkach świata, to nie jedyna zaleta internetu. Dzięki niemu jesteśmy na bieżąco i nikt nie ma do nas pretensji.

Na pewno nie raz słyszeliście, że ktoś przegapił wielką szansę (związaną np. z pracą czy edukacją), ponieważ nie miał ze sobą telefonu. Albo że z powodu awarii urządzenia wywiązał się jakiś konflikt.

Dzieje się tak, bo ludzie przyzwyczaili się do tego, że mogą skontaktować się z resztą świata, gdy jest taka potrzeba. Gdy nie mogą skorzystać ze swoich urządzeń, najbardziej obawiają się, że ich rodzina lub znajomi będą się martwić (51%), a także że nie będą mogli pomóc bliskiej osobie, gdy coś jej się stanie (45%).

Niestety smutną prawdą jest, że jeśli nie zadbasz o swoje urządzenie zawczasu, może to się zemścić w najmniej spodziewanym momencie. Na przykład większość (76%) osób przyznała, że bateria w urządzeniu rozładowała się, gdy nie było możliwości jej naładowania. Co więcej, 40% ludzi miało problemy techniczne ze swoim urządzeniem (np. awaria dysku twardego), a 37% pozostawiło je gdzieś.

Problemy z dostępem do internetu mogą rodzić kolejne problemy. Najczęściej wskazywaną przez ankietowanych konsekwencją braku możliwości skontaktowania się był niepokój bliskich (37%), który może przyczynić się do kłótni, a nawet rozstania.

Poprosiliśmy uczestników naszego badania, aby opowiedzieli nam więcej o swoich doświadczeniach. Usłyszeliśmy wiele wzruszających historii o tym, że związek rozpadł się z powodu braku możliwości kontaktu. W jednym przypadku partnerka odeszła po siedmiu latach, ponieważ uważała, że została okłamana, gdy nie mogła się skontaktować z ukochanym przez telefon. To tylko jedna z historii, jakie opowiedzieli nam ankietowani; inne dotyczyły trosk matek o losy dzieci i obaw partnerów o kłamstwa.

Wśród innych potencjalnych konsekwencji utraconej łączności nasi ankietowani wskazywali przegraną w ulubionej grze online, mobilnej lub komputerowej (24%), przegapienie możliwości związanych z edukacją lub biznesem (21%) czy zapomnienie o randce (21%).

Ponieważ zawsze mogą pojawić się jakieś nieprzewidziane okoliczności, dla wielu z nas nieustanny dostęp do internetu jest obecnie koniecznością — dzięki niemu możemy wyjść z opresji lub skontaktować się z innymi w razie potrzeby. Dlatego tak ważne jest, abyśmy używali narzędzi, które pomogą nam zadbać o urządzenia.

…moje wakacje zmierzają we właściwym kierunku…

Wyobraź sobie, że jedziesz z rodziną na wakacje. Wszystkie najważniejsze rzeczy zostały już spakowane – paszporty, pieniądze, bilety lotnicze. Czy Twój smartfon i tablet także są na tej liście? Według naszego badania urządzenia te są bezcenne dla wielu osób udających się na wakacje: 39% nie może wyobrazić sobie bez nich podróżowania.

Jednak czy są one tak ważne? Cóż, na wakacjach korzystamy z takich urządzeń w wielu sytuacjach: najczęściej robimy zdjęcia (63%), korzystamy z nawigacji (55%) i dzwonimy po pomoc w razie potrzeby (51%).

Wraz z tą dużą zależnością mogą pojawić się problemy – 17% ankietowanych przyznało, że gdy utracili dostępność podczas podróży, pojawiły się kłopoty. To pokazuje, jak istotne jest posiadanie stabilnego i bezpiecznego połączenia z internetem, a tym samym możliwość kontaktu ze światem, zwłaszcza podczas podróżowania.

Załóżmy, że urządzenia zostały już spakowane. Docierasz do celu i ustawiasz w nawigacji smartfona pierwszą wycieczkę w celu zwiedzenia najbliższych atrakcji. Jednak na miejscu okazuje się, że bateria jest rozładowana, a Ty nie wiesz, co dalej zrobić.

Jak wynika z naszego badania, taka sytuacja byłaby stresującym doświadczeniem dla wielu osób. Niemal dwie na pięć (39%) osób obawia się zgubienia w nieznanym miejscu, a 84% twierdzi, że odczuwałoby w tej sytuacji stres. Nasi ankietowani ocenili, że byłoby to gorsze niż zdawanie egzaminu (80%) czy konieczność wizyty u dentysty (73%), co pokazuje, jak irytujący może być brak połączenia ze światem online.

Biorąc pod uwagę doświadczenia naszych ankietowanych, nietrudno domyślić się, dlaczego tak się dzieje. W efekcie problemów z łącznością jeden z naszych ankietowanych utknął na pustyni z rozładowaną baterią w smartfonie, a wiele innych osób nie mogło podczas podróżowania znaleźć noclegu lub restauracji.

Skoro działanie urządzeń zależy od wielu różnych czynników, warto podjąć stosowne kroki zapewniające dostęp do internetu. Należy również regularnie sprawdzać, czy sprzęt działa bez zarzutu i można z niego skorzystać w każdej chwili — np. zwracać uwagę na stan naładowania baterii. Takie podejście może pomóc zminimalizować ryzyko wystąpienia trudnych sytuacji na wakacjach.

…a czasami mogę oderwać się od rzeczywistości

Co ciekawe, oprócz zapewnienia ludziom możliwości pozostania w kontakcie urządzenia takie są często wykorzystywane do celów zupełnie odwrotnych – pomagają np. unikać kontaktu wzrokowego lub nawiązywania rozmowy.

Wielu z nas na przyjęciu czy zebraniu nie ma z kim porozmawiać. A czasami chcemy zamówić jedzenie na wynos i zwyczajnie nie mamy ochoty w ogóle z kimś rozmawiać.

W takich momentach dużą rolę odgrywa dostęp do internetu. Na przykład trzy czwarte (75%) osób użyło swojego urządzenia w celu udawania, że są bardzo zajęci, gdy nie chcieli z kimś rozmawiać, a 72% użyła go, nie wiedząc, co począć w danej sytuacji. Co więcej, 46% ankietowanych używa swoich urządzeń codziennie do zabicia czasu, a 44% do oderwania się od rzeczywistości.

Ta zależność od stabilnego połączenia z internetem rozciąga się na znacznie większą liczbę codziennych sytuacji. Niemal co trzecia (31%) osoba woli np. zamawiać taksówkę lub jedzenie, rozmawiać z kimś lub szukać kierunku przy użyciu stron i aplikacji, ponieważ jest to dla nich łatwiejsze niż rozmowa w cztery oczy. W końcu kto chciałby rozmawiać z innymi, gdy wszystko jest w internecie…

Oczywiście z drugiej strony brak dostępu do internetu może powodować pewien dyskomfort. Gdy nie można korzystać ze swojego urządzenia z dostępem do internetu, 34% osób martwi się o to, że nie będzie dobrze się bawić, a 12% osób obawia się, że nie będą mogli udawać, że są czymś zajęci.

Wygląda na to, że łączność z internetem może stanowić pewien bufor bezpieczeństwa, gdy znajdujemy się w kłopotliwych sytuacjach, co jest kolejnym powodem, dlaczego musimy o nie dbać.

Najwyższy czas zacząć dbać o swoją dostępność

Jak pokazuje nasze badanie, połączenie z Siecią to jedna z najważniejszych rzeczy w naszym życiu. Internet służy nam do rozmaitych rzeczy: od zamawiania taksówki po kontaktowanie się i zapewnienie sobie bezpieczeństwa, a także do rozrywki.

Jednak wraz z faktem, że dostępność ma dla nas tak duże znaczenie, wiele osób zakłada, że wszyscy mają takie podejście. Na przykład zgodnie z wynikami naszego badania 20% osób oczekuje od innych, że będą online przez cały czas.

Co martwi jeszcze bardziej, znacząca większość ankietowanych nie jest przygotowana na kłopoty. Tylko 12% osób ma plan zapasowy na wypadek, gdyby ich urządzenie przestało działać, a tyle samo osób ma urządzenie zastępcze.

Zbyt wiele osób nie dba o swoje urządzenia, przez co nieumyślnie narażają się na potencjalnie stresujące i niepożądane sytuacje. Ignorujemy nawet tak proste kroki jak zadbanie o bezpieczeństwo połączenia czy monitorowanie stanu naładowania baterii w urządzeniu. Jeśli chcemy unikać takich sytuacji, musimy zmienić swoje nastawienie w tej kwestii.

Jednak możemy mieć dostęp do internetu, a przy tym być bezpieczni niezależnie od sytuacji – i nie wymaga to zastosowania wielu dodatkowych programów czy sprzętu. Rozwiązanie Kaspersky Total Security poza zapewnianiem skutecznej ochrony przed cyberzagrożeniami jest wyposażone we wszystkie niezbędne funkcje mogące pomóc użytkownikom komputerów PC i Mac, a także urządzeń z systemem iOS oraz Android prowadzić życie cyfrowe bez ryzyka utraty połączenia wtedy, gdy najbardziej tego potrzebują:

  • Jeśli sprzęt zostanie zgubiony lub skradziony, funkcje antykradzieżowe pomogą użytkownikowi zlokalizować i odzyskać urządzenie z systemem Android – np. włączając alarm czy blokując i lokalizując urządzenie. Istnieje nawet możliwość zrobienia zdjęcia osoby korzystającej z urządzenia.
  • Jeśli użytkownik łączy się z internetem za pośrednictwem publicznej sieci Wi-Fi, funkcja Bezpieczne połączenie zapewni ochronę informacji poprzez zaszyfrowanie całego ruchu, tak aby nikt inny nie mógł przechwycić danych ani wykorzystać ich do własnych celów.
  • Jeżeli dziecko użytkownika znajduje się poza domem, a rodzic nie chce utracić z nim kontaktu, nowa funkcja monitorowania stanu baterii dostępna w aplikacji Kaspersky Safe Kids wyśle stosowne powiadomienie, gdy urządzenie będzie bliskie rozładowania.